Nghe Tải nạp Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Thông tin 10/12 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Phần còn lại của chương trình 10/12 13h17 GMT
Để khai thác hết nội dung truyền thông đa phương tiện, bạn phải có phần bổ trợ Flash trong trình duyệt của bạn. Để có thể kết nối, bạn phải kích hoạt các cookie trong tham số trình duyệt của bạn. Để lướt web nhanh nhất, website RFI tương thích với những trình duyệt sau đây : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..

Trịnh Công Sơn, một cõi tình

Trịnh Công Sơn, một cõi tình
 
Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn tại nhà riêng ở Sài Gòn ( Ảnh chụp không ghi chú thời điểm) AFP FILES / AFP

Mấy mùa mưa nắng đi qua, mà nhạc sỹ Trịnh Công Sơn đã lặng lẽ rời xa đường trần. Còn cái vòng quay của cõi tạm thì vẫn tiếp tục, chở những tình khúc mang tên anh trao tặng cho đời này, đời khác. Chúng miệt mài thay anh gieo hạt giống yêu thương cho nhân gian. Trịnh Công Sơn yêu tất cả mọi người, « yêu cuộc sống và cuộc sống cũng mở hết vòng tay » cho anh.

Tình yêu của « người ca thơ » họ Trịnh cũng rộng dài lắm. Anh yêu quê hương, yêu hàng mưa bay, ngọn nắng, cơn gió, hay từng cành cây, lá cỏ… Anh muốn ôm trọn trái tim mọi người, và dành tình cảm riêng biệt đối với phái nữ. Có vậy dịch giả Bửu Ý, bạn tâm giao của nhạc sỹ Trịnh Công Sơn nói :

« Trịnh Công Sơn yêu rất nhiều, nhưng mà không phải là một con người của riêng một phụ nữ nào khác hết. Tại vì đây là một con người sống rất vội, cảm xúc nó tràn trề, không thể giới hạn vào một con người được. Vì vậy cho nên phụ nữ khi gần Trịnh Công Sơn đều cảm thấy rằng là mình cũng không thể là riêng của Trịnh Công Sơn được mà đến với Trịnh Công Sơn phải nhiều người khác nữa ».

Thế nên mới có « Diễm của những ngày xưa », « Ru em ngồi yên đấy, tôi tìm cuộc tình cho » về một cô gái trẻ chưa hề gặp mặt, rồi thì « Nguyệt ca » hay « Như cánh vạc bay » vân vân… Nhạc sỹ Trịnh Công Sơn đã hát lên những phút giây « khổ đau và cả niềm hoan lạc » về những cuộc tình của mình bằng một trái tim thật thà có thể :

« Tôi thực sự không thể viết lời cho những bài tình khúc khác hơn. Bởi một lẽ đơn giản là tôi chỉ có những mối tình lãng đãng, khói sương, hoàn toàn không có gì cụ thể. Ngày xưa, dường như cả thế hệ tôi là như vậy, yêu một mái tóc, một dáng hình, mỗi ngày chỉ cần nhìn thấy mặt nhau, thấy em qua khung cửa sổ là cả ngày thấy vui. Có khi đạp xe sau lưng em mà em không biết mình là ai, vẫn thấy vui như thường. “Diễm xưa” cũng là một loại tình yêu như vậy. » (Trịnh Công Sơn ).

Những tình nhân trong lời hát của anh phần nhiều là những bóng hình mờ mờ nhân ảnh, mong manh xa vợi. Một đôi vai gầy, một mái tóc thề thảng trầm hương, nụ cười e ấp hay « một bờ môi thơm ». Họ đều đẹp như một bài thơ.

Tình khúc nhạc Trịnh phần lớn gói ghém vạn nỗi sầu nhưng không bi lụy, tuyệt vọng. Bởi anh biết rằng cuộc đời rất ngắn và vốn dĩ hữu hạn. Tình yêu như cuộc đời, chỉ là một giấc mộng đến rồi đi.  « Chấp nhận tình yêu là chấp nhận một thứ có có, không không, đùa đùa, thật thật. Nó vô hình tướng nhưng làm rã tan hồn phách » (Trịnh Công Sơn). Thật là:

« …Như cánh vạc bay theo

Tình thiên thu ru về cõi thiền di

Đậm nhạt dày thưa bổng trầm thanh cao đêm trở

Nghe rầm rì lá tình ôi đầy vơi mộng mị

Miên man, tình sắc sắc không không… » (Đức Sơn)

Hơn 600 ca khúc mang tên Trịnh là hơn 600 trang nhật ký mà anh đã ghi lại khi đang rong chơi trên cõi đời và lang thang trong cõi tình. Nỗi đau có và niềm hân hoan cũng có, đã làm thành « bào thai sinh nở » ra những ca khúc để đời của anh.

Đối với Trịnh Công Sơn: « âm nhạc như thể là tình yêu, là trong bản thân nó hàm chứa một cõi nhân sinh, bề bộn những khổ đau và hoan lạc. Không có bất hạnh và nụ cười có lẽ âm nhạc cũng không thể có duyên ra đời ». Bài hát « Ru Tình » phôi thai từ mối duyên đó.

Ca khúc này ra đời trước năm 1975, theo lời mời của một đài truyền hình Nhật Bản, nhạc sỹ Trịnh Công Sơn được đặt bài viết cho một cô ca sỹ Nhật lúc đó chỉ mới 16 tuổi, sắp sang Việt Nam hát. Dù cho hai người chưa gặp mặt nhau, nhưng nhịp tim của chàng nhạc sỹ trẻ thời ấy đã lăn tăn những lời sóng vỗ về cô nhân tình « bé dại ».

Ca khúc Ru Tình quay vòng theo nhịp điệu khá chậm, câu nhạc ngắn, như lời mẹ ru : bình yên, lặng lẽ. Nhạc sỹ sử dụng giọng thứ nhưng pha trộn nhẹ nhàng hơi nhạc ngũ cung của đất nước hoa anh đào, nếu nghe kỹ ta có thể thấy ở câu : « a a a á a a a à, ru người ngồi mãi cùng tôi ». Giai điệu ấy, âu yếm như níu giữ em, níu giữ cuộc đời, hãy ngồi lại thêm chút nữa và ngắm nhìn nhau lâu hơn.

Nhạc sỹ Trịnh Công Sơn và cõi nhạc của anh tồn tại nhờ tình yêu. Thân thể ta một ngày nào đó có thể mất đi. Núi vàng, núi bạc đấy rồi cũng tiêu tan. Nghĩ cho cùng thì chỉ còn tình yêu là điều an ủi duy nhất và cuối cùng ở lại trên thế gian này. Nên vậy, anh dành gần hết thời gian sống để yêu : yêu đời, yêu người.  « Hãy yêu nhau đi » là bản tụng ca tình yêu ra đời trên tinh thần đó. Niềm hân hoan thấy rõ qua vũ điệu valse và giọng trưởng tươi sáng.

Mặc dù Trịnh Công Sơn vẫn trung thành với phong cách tối giản về mặt cấu trúc âm nhạc, nhưng « với những lời, ý đẹp và độc đáo đến bất ngờ, hôn phối cùng một kết cấu đặc biệt như một hình thức của dân ca hầu như không thay đổi » (Văn Cao), « Hãy yêu nhau đi » từ bao giờ đã trở thành nguồn năng lượng tích cực cho bao kiếp người.

Và cứ như vậy, người ca thơ ấy đã thế chấp chuyến đi về của mình bằng những bản Trịnh ca thật thà và rung động nhất. Như lời anh đã nói : « Tôi yêu đời và yêu tất cả mọi người. Tôi không có ý đối kháng tấm lòng và ngọn gió, gió không phải hư vô, mà gió là sự quên đi. Nghĩa là đã làm điều tốt thì phải biết quên việc mình làm. Ðó là điều kiện tự nhiên như là ngọn gió, như là khí trời vậy… Tôi muốn sống cùng cuộc đời, cùng mọi người bằng tất cả tấm lòng tôi có… » (Trịnh Công Sơn). Rồi anh đi, để lại cõi nhạc, cõi tình và một cõi Trịnh xưa.


Cùng chủ đề

  • Tạp chí âm nhạc

    Ướt Mi, cơn mưa nhỏ trên tâm hồn mong manh

    Để biết thêm

  • Tạp chí âm nhạc

    "Có một dòng sông đã qua đời", hữu hạn và vô hạn trong Trịnh Công Sơn

    Để biết thêm

  • Tạp chí âm nhạc

    Bửu Ý và lời tâm tình với Trịnh Công Sơn

    Để biết thêm

  • Đoàn nghệ sĩ ‘‘Quán ăn Tình thương’’ tròn 30 tuổi

    Đoàn nghệ sĩ ‘‘Quán ăn Tình thương’’ tròn 30 tuổi

    Tại Pháp, hiệp hội Les Restos du Cœur (Các Quán ăn Tình thương) chuyên phát thức ăn cho người nghèo, đã ra đời vào năm 1985. Chính cũng nhằm mục đích gây quỹ tài trợ …

  • Tập nhạc song ca đầu tiên của Julien Clerc

    Tập nhạc song ca đầu tiên của Julien Clerc

    Trong vòng nửa thế kỷ sự nghiệp, Julien Clerc đã tặng cho làng nhạc Pháp khá nhiều bài hát vượt thời gian. Người nghệ sĩ nay đã có nhiều nếp nhăn trên trán, nhưng các …

  • Tuyển tập 55 khúc nhạc tình của Marc Lavoine

    Tuyển tập 55 khúc nhạc tình của Marc Lavoine

    Những khúc nhạc tình "Morceaux d'amour" là tựa đề tuyển tập vừa được phát hành đầu tháng 11/2019 của Marc Lavoine. Bộ đĩa CD này bao gồm tổng cộng 55 ca khúc và được …

  • Tập nhạc thứ nhì sau ngày Johnny Hallyday qua đời

    Tập nhạc thứ nhì sau ngày Johnny Hallyday qua đời

    Hai năm sau ngày vĩnh viễn ra đi, Johnny Hallyday vẫn là vô địch chuyên lập kỷ lục số bán trên thị trường Pháp. Cuối năm 2018, tập nhạc "Mon pays c'est l'Amour" gồm những …

  • Vĩnh biệt tiếng hát Marie Laforêt

    Vĩnh biệt tiếng hát Marie Laforêt

    Nổi tiếng vào đầu những năm 1960, Marie Laforêt là một trong những nghệ sĩ Pháp hiếm hoi thành công trong cả hai lãnh vực đóng phim và ca hát. Bà vừa qua đời vì bệnh …

  • Dalida, giai thoại tình khúc

    Dalida, giai thoại tình khúc "Chết trên sân khấu"

    ‘‘Mourir sur scène’’ (Chết trên sân khấu) là một trong những bài hát tiêu biểu nhất của Dalida, được phát hành lần đầu tiên vào năm 1983. Với thời gian, bản nhạc này …

  • Bộ toàn tập Sacha Distel được tái bản

    Bộ toàn tập Sacha Distel được tái bản

    Mùa hè năm 2019 đánh dấu ngày tái bản bộ toàn tập của Sacha Distel, bao gồm hơn 100 ca khúc ghi âm trên 4 cuộn CD. Bộ đĩa này bổ sung cho tuyển tập đàn ghi ta (chủ yếu …

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. ...
  5. trang sau >
  6. trang cuối >
Các chương trình
 
Rất tiếc, thời hạn kết nối đã hết.