Nghe Tải nạp Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Thông tin 15/11 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Phần còn lại của chương trình 15/11 13h17 GMT
Để khai thác hết nội dung truyền thông đa phương tiện, bạn phải có phần bổ trợ Flash trong trình duyệt của bạn. Để có thể kết nối, bạn phải kích hoạt các cookie trong tham số trình duyệt của bạn. Để lướt web nhanh nhất, website RFI tương thích với những trình duyệt sau đây : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..
PHÁP

Pháp kỷ niệm 200 năm ngày sinh của Gustave Courbet

media Chương trình kỷ niệm tại Bảo tàng Gustave Courbet tại Ornans AFP/Joel SAGET

Năm 2019 đánh dấu 200 năm ngày sinh của danh họa người Pháp Gustave Courbet, nổi tiếng về sau trên khắp thế giới với bức tranh ‘‘L’Origine du Monde’’ (Cội nguồn nhân gian). Thành phố Ornans, nguyên quán của họa sĩ, tổ chức chương trình kỷ niệm sinh nhật của họa sĩ cho tới tháng Giêng năm 2020.

‘‘Trọn đời tôi đã sống tự do và không có cách gì làm tôi đổi ý’’. Đó là nội dung bức thư được danh họa Gustave Courbet gửi cho bộ trưởng Pháp Maurice Richard vào năm 1870, để từ chối huân chương Bắc đẩu bội tinh mà chính quyền thời bấy giờ muốn trao cho ông.

Qua hành động này, thật ra danh họa Gustave Courbet muốn khẳng định sự bất đồng quan điểm của ông với chính quyền của hoàng đế Napoléon Đệ tam. Thái độ bất phục tùng này phản ánh tư tưởng của một nghệ sĩ tự do. Đó cũng là sợi chỉ đỏ xuyên suốt chương trình sinh hoạt nhằm kỷ niệm 200 năm ngày danh họa Gustave Courbet chào đời tại thành phố Ornans.

Bức tranh "L'atelier du peintre" (Xưởng vẽ của họa sĩ) một trong những kiệt tác tại Viện bảo tàng Gustave Courbet AFP/SEBASTIEN BOZON

Một trong những sự kiện nổi bật của chương trình này là buổi biểu diễn video kết hợp âm thanh và ánh sáng đêm 12/07/2019 tại Cung thể thao văn hóa Loue Lison. Thay vì dùng màn ảnh khổng lồ chiều ngang 30 thước, chiều dọc 12 thước, phim video được chiếu trực tiếp lên mặt tiền Cung văn hóa thể thao.

Dài khoảng 15 phút, bộ phim video do hai tác giả Éric Simard (biên kịch) và Carlos Boulet (đạo diễn) đồng thực hiện, kể lại cuộc đời và sự nghiệp của danh họa Courbet, từ lúc ông bỏ hẳn các môn học truyền thống vào năm 16 tuổi để chuyên học nghề vẽ, cho tới khi ông thực hiện vào năm ông tròn 30 tuổi (1848-1849) cuộc ‘‘khuynh đảo’’ nghệ thuật, đi ngược lại với phong trào hội họa lãng mạn thịnh hành thời bấy giờ.

Theo lời hai tác giả Éric Simard và Carlos Boulet, nhóm sáng tác đã trích dẫn rất nhiều tư liệu gia đình, trong đó có các bức thư của họa sĩ gửi cho bạn hữu, đồng nghiệp để cho thấy môi trường sáng tạo thời ấy, nhóm sáng tác đã chọn cách minh họa hình ảnh bằng âm nhạc của Kevin McLeod, cũng như bằng công nghệ video mapping, đồng thời họ tuyển một diễn viên (Christophe Jeannel) vào vai họa sĩ Courbet để kể chuyện cho công chúng như thể ông còn sống, bởi vì theo ban tổ chức cách truyền đạt này gần gũi và dễ tiếp thu đối với giới trẻ thời nay.

Gustave Courbet và tác phẩm "Les Amants dans la campagne", vẽ vào năm 1867 Musée Gustave Courbet /Photo : Pierre Guenat

Riêng đối với những khán giả hay du khách nào thích xem các loại hình nghệ thuật truyền thống, Viện bảo tàng Gustave Courbet lần lượt tổ chức nhiều cuộc triển lãm, từ trung tuần tháng 6 đến cuối tháng 9/2019 đối chiếu quan điểm sáng tạo của họa sĩ Trung Quốc Yan Pei-Ming với thế giới hội họa của Courbet. Vào mùa thu, kể từ cuối tháng 10/2019 cho tới đầu năm 2020, một cuộc triển lãm lớn giới thiệu song song các tác phẩm Gustave Courbet- Ferdinand Hodler với sự hợp tác của Viện bảo tàng Hodler ở Thụy Sĩ, để cho thấy bằng cách nào hai nghệ sĩ này đã góp phần thay đổi cục diện của làng hội họa Tây phương cuối thế kỷ 19, khi tham gia vào phong trào nghệ thuật châu Âu.

Bức tranh ‘‘L’Origine du Monde’’ (Cội nguồn nhân gian) giúp cho Gustave Courbet sau đó nổi tiếng trên khắp thế giới, tuy nhiên tác phẩm này (với chỗ đứng riêng biệt trong làng hội họa) cũng phần nào che khuất các tác phẩm khác của ông, điển hình là bức tranh ‘‘L’Atelier du Peintre’’ (Xưởng vẽ của họa sĩ) và nhất là ‘‘Un enterrement à Ornans’’ (Đám tang tại Ornans).

Lúc sinh tiền, Courbet bị giới phê bình cũng như một số đồng nghiệp, chỉ trích là luon có thái độ khiêu khích, cố tình gây tai tiếng. Theo họ, Gustave Courbet ghét bỏ các hình thức ‘‘nghệ thuật hàn lâm’’ vì ông không được đài tạo bài bản qua trường lớp. Nói như vậy cũng không hẳn đúng, vì thuở thiếu thời, gia sư của ông Courbet (thầy Charles Antoine Flajoulot) chính là giám đốc trường Mỹ thuật Besançon. Chính ông đã khuyến khích cậu học trò Gustave chọn khuynh hướng sáng tác cho riêng mình, cho dù quan điểm thẩm mỹ cá nhân ấy có đi ngược lại với tư tưởng thịnh hành thời ông đang sống.

Bức tranh nổi tiếng "Cội nguồn nhân gian" che khuất phần nào các tác phẩm khác của Gustave Courbet AFP/ROBERT FRANCOIS

Gustave Courbet trở thành một gương mặt tiên phong trong chủ nghĩa hiện thực. Các tác phẩm của ông thể hiện một cách cụ thể những sự vật hiện đang tồn tại, do vậy đậm chất thực tế và nhiều lúc tác phẩm tựa như những bức tranh xã hội phản ánh gần sát cái thời ông đang sống. Có lẽ cũng vì thế mà lúc sinh tiền, ông đã có nhiều quan hệ đối đầu với các nhân vật nổi tiếng, ông bị danh họa Eugène Delacroix và nhà văn Alaxandre Dumas con xem là thù địch, đổi lại ông nhận được sự hưởng ứng của nhà thơ Beaudelaire, các danh họa như Eugène Boudin, Claude Monet vẫn có quan niệm ‘‘chữ sáng tạo thường đi đôi với khuynh đảo’’.

Do dốc tâm đeo đuổi tự do trong sáng tác, cho nên về mặt sáng tác Gustave Courbet không có được một sự nghiệp sáng chói vẻ vang như trường hợp của Eugène Delacroix, tác giả bức tranh ‘‘Tự do dẫn dắt nhân dân’’ (La liberté guidant le peuple). Trong bức thư ông gửi tới bộ trưởng Maurice Richard, danh họa Courbet có ghi rõ là ông muốn các thế hệ sau này nhớ tới ông như một người thuộc chế độ nào cả, ngoại trừ chế độ tự do. Có lẽ cũng vì thế chương trình chiếu phim kỷ niệm còn mang tên ‘‘Courbet, l'Indompté’’, để nói lên tư tưởng của một kẻ bất khuất, khó trị, không dễ gì mà thuần phục, sai khiến.

Cùng chủ đề
 
Rất tiếc, thời hạn kết nối đã hết.