Nghe Tải nạp Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Thông tin 17/09 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Phần còn lại của chương trình 17/09 13h17 GMT
Để khai thác hết nội dung truyền thông đa phương tiện, bạn phải có phần bổ trợ Flash trong trình duyệt của bạn. Để có thể kết nối, bạn phải kích hoạt các cookie trong tham số trình duyệt của bạn. Để lướt web nhanh nhất, website RFI tương thích với những trình duyệt sau đây : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..
PHÁP

Macron : Pháp có trách nhiệm trong vụ Maurice Audin « mất tích » năm 1957

media Nhà toán học Maurice Audin đầu những năm 1950. STF / AFP

Một quyết định được xem là lịch sử. Tổng thống Emmanuel Macron, ngày 13/09/2018, nhìn nhận trách nhiệm của nước Pháp đằng sau cái chết bí ẩn của Maurice Audin năm 1957.

Theo luận điểm chính thức trong hơn 60 năm qua, giảng viên toán đại học Alger, đảng viên đảng Cộng Sản Algeri, bị tình nghi hoạt động cho Mặt Trận Giải Phóng Algéri, « đào tẩu mất tích ». Hôm qua, đích thân tổng thống Pháp đến tận tư gia của người góa phụ, nhìn nhận trách nhiệm của Nhà nước và xin lỗi.

Maurice Audin bị bắt vào tháng 6/1957, sau vụ sòng bạc Casino ở thủ đô Alger bị đặt bom làm 9 người chết và 92 người bị thương. Ông Maurice Audin bị tình nghi giúp đỡ chiến binh Mặt Trận Giải Phóng, vào lúc đó bị xem là « khủng bố ».

Trong sáu tháng đầu năm 1957, toàn quyền Robert Lacoste, tuy là một chính trị gia thuộc cánh tả, cho phép lực lượng viễn chinh, do tướng Jacques Massu chỉ huy, toàn quyền hành động và sử dụng biện pháp tra tấn đối với những người Algeri theo phong trào nổi dậy lẫn người Pháp ủng hộ thuộc địa Bắc Phi độc lập.

Nhà toán học trẻ tuổi biệt tăm, không bao giờ trở về. Chính quyền thuộc địa thời đó cho rằng nghi can « đào thoát, chạy theo kháng chiến ». Nhưng lối giải thích này không thuyết phục được gia đình nạn nhân cùng với giới sử gia Pháp.

Năm 1958, sử gia Pierre Vidal-Naquet công bố công trình điều tra với kết luận Maurice Audin bị lính Pháp ám sát. Phải chờ đến năm 2013 sự thật mới được phơi bày : vào lúc hấp hối, tướng Paul Aussaresses, cánh tay mặt của tướng Massu trong trận Alger trong sáu tháng đầu năm 1957, thổ lộ với nhà báo Jean-Charles Deniau, có ghi âm, « Audin bị chúng tôi giết bằng dao găm để đánh lừa dư luận là do người Ả Rập ra tay ».

Tổng thống François Hollande, tiền nhiệm của Emmanuel Macron, nhân ngày trao giải thưởng toán học Maurice Audin 18/06/2014, tuyên bố : « Audin chết trong lúc bị giam giữ ».

 
Rất tiếc, thời hạn kết nối đã hết.