Nghe Tải nạp Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Thông tin 25/06 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Phần còn lại của chương trình 25/06 13h17 GMT
Để khai thác hết nội dung truyền thông đa phương tiện, bạn phải có phần bổ trợ Flash trong trình duyệt của bạn. Để có thể kết nối, bạn phải kích hoạt các cookie trong tham số trình duyệt của bạn. Để lướt web nhanh nhất, website RFI tương thích với những trình duyệt sau đây : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..
CHÂU Á

Các cựu lãnh đạo Khmer Đỏ phủ nhận trách nhiệm diệt chủng

media Dân chúng sắp hàng chờ vào nghe phiên xử bốn cựu lãnh đạo Khmer Đỏ tại Phnom Penh ngày 27/06/2011. REUTERS/Samrang Pring

36 năm sau ngày chế độ Khmer Đỏ sụp đổ, 4 nhân vật lãnh đạo chủ chốt còn sống sót bắt đầu bị xét xử trước Tòa án quốc tế. Bị truy tố về tội diệt chủng và chống nhân loại, Nuon Chea, Khiêu Samphan, Ieng Sary và bà Ieng Thirith phải trả lời trả lời một câu hỏi giản dị : tại sao phải gây ra một cuộc diệt chủng ? Đúng theo dự báo của giới chuyên gia, tại tòa, các bị cáo gồm những « anh hai , anh ba, chủ tịch nước hay bộ trưởng » đều muốn phủi trách nhiệm.

Thông tín viên Phạm Phan tại Phnom Penh 27/06/2011 - Tú Anh Nghe

Từ Phnom Penh, Thông tín viên Phạm Phan tường trình về diễn tiến phiên khai mạc vụ xét xử :

Phiên xử đầu tiên dự trù kéo dài trong 4 ngày, phần lớn để làm thủ tục pháp lý quan trọng, thành lập danh sách nhân chứng, trong đó Nuon Chea đòi Tòa phải cho khoảng 100 nhân chứng do ông ta chỉ định được tham dự phiên xử. Phiên tòa quan trọng này có thể kéo dài nhiều năm trời và được nhận định là diễn biến phức tạp, do vì 4 bị cáo đều là nhân vật hàng đầu của chế độ Khmer Đỏ.

Trong phát biểu đầu tiên sáng nay, luật sư bên bị xin tòa cho giảm bớt máy lạnh ở phía sau Nuon Chea vì bị cáo cảm thấy lạnh gáy. Nuon Chea dù mặc áo lạnh đen và trùm đầu bằng miếng len cũng màu đen nhưng đương sự vẫn cứng rắn khi nói không hài lòng trong việc sắp xếp thủ tục sáng nay do chánh án đưa ra. Ieng Thirith thì thỉnh thoảng ngó lên trần nhà, dường như không chú ý lắm đến khung cảnh chung quanh.

Cả 4 bị cáo đều bị truy tố về các tội ác chống nhân loại, tội ác chiến tranh, thảm sát hơn 2 triệu lương dân khi đảng của họ huy động toàn lực đất nước để xây dựng Xã Hội Chủ Nghĩa. Ngày nay người dân xứ Chùa Tháp vẫn chưa biết diện mạo Xã Hội Chủ Nghĩa là cái gì.

Tuy nhiên từ ngày hôm qua hàng trăm người dân từ các địa phương xa đổ về Phnom Penh để được chứng kiến giây phút chờ đợi quá lâu, đó là hình ảnh những hung thủ một thời đầy quyền sinh sát nay đang ngồi ủ rũ trước tòa để chờ nghe xử tội.

2/ Bốn bị can là những thành phần đã có những trách nhiệm quan trọng trong chế độ diệt chủng

a/ Nuon Chea: Cũng có tên là Long Bunruot, tên khai sinh Lau Ben Kon sinh ngày 7/7/1926 tại Voat Kor tỉnh Battambang trong gia đình người Khmer gốc Hoa. Trong thập niên 1940, Nuon Chea học tại Đại Học Thammasat ở Băng Cốc-Thái Lan và có đi làm cho Bộ Ngoại Giao Thái nhưng không phải là nhân viên chính thức. Nuon Chea khởi đầu trong lĩnh vực chính trị khi hoạt động cho Đảng Cộng Sản Thái tại Băng Cốc. Nuon Chea được bầu vào chức vụ Phó Tổng Bí Thư Đảng Công Nhân Cam Bốt (sau này đổi tên thành Đảng Cộng Sản Cam Bốt) trong tháng 9/1960.

Khi cơ quan lập pháp nhà nước vừa được tuyên bố, Hội Đồng Đại Biểu Nhân Dân Cam Bốt tổ chức khóa họp toàn thể đầu tiên trong suốt thời gian từ ngày 11 đến 13/4/1976, Nuon Chea được bầu làm Chủ Tịch Ủy Ban Thường Vụ. Ngày 29/12/1998, theo sau cuộc mặc cả với chính quyền, Nuon Chea đầu hàng như một phần tàn dư sau cùng của Khmer Đỏ. Nuon Chea được coi là lý thuyết gia của chế độ, cánh tay phải của Pol Pot, và còn được gọi là “Anh Hai”.

b/ Ieng Sary: Sinh ngày 24/10/1924 tại huyện Châu Thành tỉnh Trà Vinh thuộc Nam Việt Nam, tên lúc nhỏ là Kim Trang. Bản thân Kim Trang mang giòng máu Khmer về phía cha và mẹ có nguồn gốc Trung Hoa.
Kim Trang mang tên Ieng Sary khi tham gia hoạt động cho Khmer Đỏ. Trước khi rời Cam Bốt du học tại Pháp vào cuối thập niên 1940, Ieng Sary đính hôn với Khieu Thirith.

Trở về xứ Chùa Tháp, Ieng Sary được đưa vào Ủy Ban Trung Ương Đảng Lao Động Cam Bốt vào tháng 9/1960.
Sau khi chế độ Cộng Hòa Khmer bị lật đổ, cá nhân Ieng Sary theo chị thị đảng đưa ra lời kêu gọi thành phần trí thức Khmer ở nước ngoài hãy về quê hương góp bàn tay xây dựng đất nước. Nhiều người vì lòng yêu nước nhưng nhẹ dạ đã trở về thế nhưng vừa bước chân xuống phi trường thì đã bị bắt giữ và sau đó bị Khmer Đỏ hành hình trong các trại giam theo mô hình Gulag của Liên Xô.

Ieng Sary là nhân vật quyền lực của Khmer Đỏ còn được gọi là “Anh Ba”, vừa giữ chức Phó Thủ Tướng, vừa nắm giữ ghế Ngoại Trưởng từ 1975 đến 1979. Khi tàn quân Khmer Đỏ chạy đến căn cứ địa Anlong Veng sát biên giới Thái, Ieng Sary cũng vẫn còn nắm vài chức vụ quan trọng cho đến khi ra đầu hàng chính quyền Hoàng Gia năm 1996 và được Quốc Vương Sihanouk ban lịnh ân xá theo luật lúc đó.

c/ Khieu Samphang: Sinh ngày 27/7/1931 tại tỉnh Svay Rieng trong một gia đình tương đối có đặc quyền, cha làm thẩm phán, được giáo dục tại ngôi trường danh tiếng Phnom Penh thời đó là Trung Học Sisowath. Là một nhân vật nổi bật trong nhóm trí thức Cam Bốt cánh tả học tại Paris trong thập niên 1950, Khieu Samphang nghiên cứu về kinh tế và chính trị tại Pháp. Ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ năm 1959 với đề tài: “Phát Triển Kỹ Nghệ Và Kinh Tế Cam Bốt”, để binh vực cho chính sách quốc gia tự lực.

Khieu Samphang là một trong các nhân vật thành lập Hội Sinh Viên Khmer, sau này lớn mạnh thành phong trào cách mạng cánh tả làm thay đổi lịch sử Cam Bốt trong thập niên 1970. Từ Pháp trở về Cam Bốt năm 1959 với học vị tiến sĩ, Khieu giữ vài công việc tại Đại Học Phnom Penh và bắt đầu xuất bản tờ báo tiếng Pháp cánh tả mang tên L'Observateur (Người Quan Sát).

Khi vào mật khu và sau này Khmer Đỏ chiếm được quyền lực chính trị, Khieu giữ những vị trí quan trọng nhiều quyền lực vào thời gian 1976-1979, từ chức vụ thủ tướng đến chủ tịch, còn được trong đảng gọi là “Anh Năm”. Trong vai trò Chủ Tịch Kampuchea Dân Chủ, Khieu là nguyên thủ quốc gia.

d/ Khieu Thirith (Ieng Thirith) sinh năm 1930 tại tỉnh Battambang, em gái của Khieu Ponnary tức vợ của Pol Pot (Anh Cả). Năm 1949, Thirith cùng chị du học tại Paris, tại đây bà học văn chương Anh, môn học chính tập chú về Kịch Tác Gia Shakespeare ở Đại Học Sorbonne. Bà là phụ nữ Cam Bốt đầu tiên lấy được bằng cấp về văn chương Anh. Cá nhân Ieng Thirith sau này cùng với chị, chồng và Pol Pot trở thành nhóm mang tên “Lũ Bốn Người”. Đặc danh này muốn ám chỉ hành động của họ tương tự “Tứ Nhân Bang” ở Trung Quốc do Giang Thanh vợ Mao Trạch Đông lập nên.

Ieng Thirith trở về cố hương năm 1957. Từ 1975 đến 1979, Ieng Thirith giữ chức Bộ Trưởng Xã Hội Sự Vụ và Hành Động, rồi là Hội Trưởng Hội Hồng Thập Tự Kampuchea Dân Chủ.

Sau thời gian Ieng Sary đầu hàng chính quyền năm 1996 cho đến năm 2007, Ieng Thirith cùng chồng sống im lặng trong căn biệt thự sang trọng nằm trên đường 21 ở Phnom Penh, ít xuất hiện trước công chúng. Ieng Thirith bị bắt giam với tội danh “đặt kế hoạch, chỉ thị, điều phối và ra lịnh các cuộc thanh trừng rộng khắp... giết người hay ám sát bất hợp pháp các thành viên tham mưu trong Bộ Xã Hội.”

3/ Từ khi biết rằng sẽ bị đưa ra công lý thì 4 người này đã tỏ thái độ ngoan cố

Từ lúc bị tạm giam năm 2007, thái độ của những người này tỏ ra cố chấp, không chịu hợp tác với Tòa. Chính vì điều này, nhiều người lo ngại phiên xử sẽ kéo dài và rắc rối vì họ không chịu khai báo và không nhận lấy trách nhiệm, mặc dù nhân chứng và các chứng tích diệt chủng như trại S.21 và Cánh Đồng Chết Choeung Ek vẫn còn đó.

4/ Hun Sen có ý bảo vệ họ không hay hy sinh họ như vật tế thần ?

Thật ra ông bị nhiều áp lực từ LHQ khi tiến hành bắt giam các nhân vật trọng phạm này. Trong khi chờ mang ra xét xử, giới hoạt động nhân quyền thường nêu ý kiến về việc chính quyền muốn can thiệp vào các hoạt động của Tòa Án. Có điều, ông Hun Sen chỉ là một cán bộ cấp nhỏ và rất trẻ khi 4 nhân vật trọng phạm ở đỉnh cao quyền lực, do đó ông ta không có quan hệ và hiểu biết gì về việc làm của họ.

Trong thời gian gần đây, khi LHQ muốn mở rộng việc truy tố qua hai hồ sơ 003 và 004, bao gồm hai viên Tư Lịnh Không Quân và Hải Quân Khmer Đỏ cũng như 3 cán bộ chủ chốt của tỉnh, thì Thủ Tướng Hun Sen lên tiếng không cho phép mở rộng truy tố. Ông cho rằng hai vụ xử Duch và 4 nhân vật trọng phạm là đủ rồi và Tòa Án nên đóng cửa hoạt động.

5/ Nạn nhân chờ đợi gì ?

Cho báo chi biết vào lúc phiên xử 4 trọng phạm sắp diễn ra, ông Khem Nareth 56 tuổi có mẹ và anh trai bị Khmer Đỏ giết chết, nói rằng hy vọng Tòa sẽ giam tù 4 trọng phạm.

Vụ án Khmer Đỏ đối với công luận Cam Bốt, đặc biệt đối với nạn nhân đều muốn thấy được công lý. Tuy nhiên thời gian xử kéo dài quá lâu khiến lòng người mỏi mệt. Thêm vào đó chính quyền đương nhiệm không nhiệt tình mặc dù chính họ đã mời LHQ thành lập phiên tòa. Người Khmer đa số theo Phật Giáo, họ tin rằng, làm ác thì phải đền tội.

6/ Có khả năng họ khai ra những quan hệ, chỉ đạo.... bí mật từ phía Bắc Kinh ?

Trước khi bị bắt giam, Nuon Chea nói với tờ báo Cambodia Daily là:”Họ cố tìm ra sự thật nhưng không dễ gì vì câu chuyện đã xảy ra hơn 30 năm.”

Cộng với thái độ bất hợp tác của họ trong thời gian tạm giam, hiện nay chưa thể đặt hy vọng họ sẽ khai báo. Dù trong lịch sử giai đoạn đó, Khmer Đỏ đã bắt tay với Trung Quốc và quay qua chống lại Việt Nam. Ngay khi Khmer Đỏ chỉ còn là nhóm tàn quân hoạt động tại biên giới Thái vào thập niên 1980, họ cũng được Bắc Kinh chi viện vũ khí dồi dào hơn cả hai phe kháng chiến khác trong Liên Hiệp Kháng Chiến gồm có Hoàng Thân Sihanouk và cựu Thủ Tướng Son Sann.

Pol Pot chết ngày 15/4/1998, có tin nói do Ta Mok thanh trừng để chiếm quyền. Nhưng có người cho rằng khi Pol Pot chết, các bí mật trong quan hệ Bắc Kinh – Khmer Đỏ bị chôn dưới lòng đất. Mặc dù 4 nhân vật trọng phạm ra tòa ngày hôm nay phải biết, vì họ nằm trong ban lãnh đạo, nhưng đổ tội cho người đã chết cũng là một cách chạy tội.

 
Rất tiếc, thời hạn kết nối đã hết.